عظيم عظيم پور
188
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
امام على ( ع ) دنيا را معرفى مىكند حضرت على ( ع ) در پرتو عرفان و انديشه پاك و علم نافذش ، دنيا را به نيكى و در حد كمال شناخته و آنگونه كه سزاوار است در آن بسر مىبرد و به مقدارى كه شايستگى دارد به آن مىنگرد و از آن تصويرى دقيق كه با منطق اسلام سازگارى دارد ، ترسيم مىكند و آن را آنگونه كه بايد به مردم معرفى مىنمايد تا فريب جلوههاى ناپايدار و لذتهاى زودگذر آن را نخورند و آنان كه در جستجوى حقيقت و سعادتند ، هدف را در وسيله استحاله نكنند و بدانند كه اگر به دنيا دل بستند ، از خدا دل كندهاند و اگر عشق خدا در دل پروراندند از همه چيز به غير او دل بريدهاند . امام على ( ع ) در شناخت واقعى خود از دنيا مىفرمايد : « . . . أَنَا كَابُّ الدُّنْيَا لِوَجْهِهَا وَ قَادِرُهَا بِقَدَرِهَا ، وَ نَاظِرُهَا بِعَيْنِهَا . » « 1 » ؛ من دنيا را از نظر افكندهام ( با چهره به زمين كوبيدهام ) ، و آن چنان كه درخور است با آن بسر مىبرم و به ديدهاى كه سزاوار است به او مىنگرم . ( به حقيقت آن بينا هستم كه در هر زمان بىاعتبار و بىوفاست . ) على ( ع ) كه ديدهاش به جمال حق روشن و منوّر است و عشق به خداى متعال در خانه دلش لانه كرده است ، دنيا را چه مىكند ! او با قلبى آكنده از ايمان و عشق به خدا و محبت رسول خدا ( ص ) چنين مىفرمايد : « [ وَ قَالَ ( ع ) : ] وَ اللَّهِ لَدُنْيَاكُمْ هَذِهِ أَهْوَنُ فِى عَيْنِى مِنْ عِرَاقِ خِنْزِيرٍ فِى يَدِ مَجْذُومٍ . » « 2 » ؛ به خدا سوگند اين دنياى شما در ديدهء من خوارتر از استخوان خوكى است كه در دستِ گرى باشد . على ( ع ) در نامهاى به سلمان فارسى ، يكى از ياران باوفايش ( كه براى همگان درس است ) او را از ظواهر فريبندهء دنيا برحذر مىدارد و آن را به مارى تشبيه نموده ، مىفرمايد :
--> ( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 128 . ( 2 ) . همان ، حكمت 236 ؛ و رك : حكمت 119 .